Euro Bölgesi’nde sanayi üretimi ağustos ayında yeniden geriledi. Düşüşün üçüncü aya taşınması ve tüketim mallarında kayıpların büyümesi, Türkiye’nin en önemli ihracat pazarı olan Avrupa’daki talebin seyrini yeniden gündeme getirdi.
Sanayi üretiminde düşüş üçüncü aya taşındı
Avrupa İstatistik Ofisinin (Eurostat) 15 Ekim’de açıkladığı verilere göre Euro Bölgesi’nde sanayi üretimi, ağustosta bir önceki aya kıyasla yüzde 0,5 azaldı. Avrupa Birliği genelinde ise üretim yüzde 0,3 geriledi.
Euro Bölgesi’nde sanayi üretimi haziran ayında yüzde 0,1, temmuzda yüzde 0,3 ve ağustosta yüzde 0,5 düştü. Böylece üretimdeki gerileme üst üste üçüncü aya taşınırken aylık kayıp giderek büyüdü.
Yıllık veriler de sanayideki zayıflamayı ortaya koydu. Euro Bölgesi’nde üretim geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,1, AB genelinde ise yüzde 0,2 azaldı.
Ağustos ayına ilişkin sonuçlar, sanayi üretimindeki düşüşün geçici bir aylık dalgalanmanın ötesine geçtiğine işaret etti. Bununla birlikte üretimdeki gerileme bütün sektörlerde aynı ölçüde yaşanmadı.
Tüketim mallarında yüzde 9,1’lik kayıp
Eurostat verilerindeki en dikkat çekici gelişmelerden biri, dayanıksız tüketim mallarının üretiminde görüldü.
Euro Bölgesi’nde bu ürün grubunun üretimi ağustosta aylık yüzde 2,7, yıllık yüzde 9,1 azaldı. AB genelinde ise yıllık düşüş yüzde 6,7 olarak gerçekleşti.
Ara malı üretimi Euro Bölgesi’nde aylık yüzde 0,8 gerilerken enerji üretimindeki düşüş yüzde 0,6 oldu.
Buna karşılık makine ve ekipman gibi yatırım mallarını kapsayan sermaye malı üretiminde yüzde 0,4 artış kaydedildi. Dayanıklı tüketim mallarının üretimi de yüzde 0,2 yükseldi.
Yıllık karşılaştırmada sermaye malı üretimi yüzde 3, enerji üretimi ise yüzde 3,1 arttı.
Bu veriler, Avrupa sanayisindeki zayıflamanın özellikle dayanıksız tüketim mallarında yoğunlaştığını, yatırım malları üretiminde ise daha dirençli bir görünüm bulunduğunu gösterdi.
Almanya toparlandı, Fransa ve İtalya geriledi
Avrupa’nın büyük ekonomilerinde de sanayi üretimi farklı yönlerde hareket etti. Almanya’da üretim, temmuz ayındaki yüzde 1,7’lik düşüşün ardından ağustosta yüzde 0,4 arttı. Buna karşılık Fransa’da üretim yüzde 0,3, İtalya’da yüzde 1,3 ve İspanya’da yüzde 0,8 geriledi.
AB genelinde aylık en sert daralma yüzde 5,1 ile Belçika’da yaşandı. Bu ülkeyi yüzde 3,1 ile İrlanda ve yüzde 2 ile Portekiz izledi. En güçlü artış ise yüzde 6,5 ile İsveç’te kaydedildi. Estonya’da üretim yüzde 4,3, Hollanda’da yüzde 2,6 yükseldi.
Ülkeler arasındaki farklılaşma, Avrupa genelindeki üretim kaybının bütün ekonomilere eşit biçimde yayılmadığını ortaya koydu.
Almanya’daki sınırlı toparlanma, bölgenin toplam sanayi üretimindeki düşüşü durdurmaya yetmedi.
Türkiye’nin ihracatında yüzde 43 paya sahip
Avrupa sanayisindeki gelişmeler Türkiye açısından da önem taşıyor. Ticaret Bakanlığının ağustos ayında açıkladığı verilere göre Avrupa Birliği ülkeleri, Türkiye’nin toplam ihracatından yüzde 43 pay alıyor.
Ocak-ağustos döneminde AB’ye yapılan ihracat, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,8 artış gösterdi.
Türkiye’nin en büyük ihracat pazarı olan AB’de sanayi faaliyetlerinin zayıflaması, özellikle Avrupa’daki üreticilere ara malı ve sanayi ürünü sağlayan Türk şirketleri açısından yakından izlenmesi gereken bir gelişme.
Otomotiv, makine, metal ve kimya gibi sektörlerde Avrupa’daki üretim ve yatırım eğilimleri, Türkiye’den yapılan tedarik üzerinde etkili olabiliyor.
Ancak Avrupa sanayi üretimindeki aylık gerileme, Türk ihracatının da aynı oranda azalacağı anlamına gelmiyor. İhracatın seyri, ürün gruplarına yönelik talebe, siparişlere, rekabet koşullarına ve döviz kurlarına bağlı olarak değişiyor.
Ticaret Bakanlığının 3 Ekim’de açıkladığı verilere göre Türkiye’nin eylül ayı toplam ihracatı yıllık yüzde 15,4 artışla yaklaşık 26 milyar dolara ulaşmıştı.
Bu nedenle Avrupa’daki sanayi daralmasının Türkiye’ye etkisini değerlendirirken mevcut ihracat performansı ile gelecek aylara ilişkin talep riskinin ayrı ele alınması gerekiyor.
Enerji maliyetleri yükseldi, üretim geriledi
Avrupa sanayisinde üretimin zayıfladığı dönemde üretici fiyatlarının yükselmesi de dikkat çekti. Eurostat’ın 5 Ekim’de açıkladığı ağustos ayı verilerine göre Euro Bölgesi’nde sanayi üretici fiyatları aylık yüzde 1,9, yıllık yüzde 8,2 arttı.
Enerji üretici fiyatlarındaki yıllık yükseliş ise yüzde 21’e ulaştı. Böylece aynı dönemde sanayi üretim hacmi gerilerken üreticilerin karşılaştığı fiyat baskısı arttı.
Yükselen enerji ve girdi maliyetleri, özellikle enerji yoğun faaliyetlerde bulunan üreticilerin kârlılığı ve uluslararası rekabet gücü açısından önem taşıyor.
Eurostat, eylül ayına ilişkin sanayi üretim verilerini 16 Kasım 2026’da açıklayacak.
Yeni veriler, Euro Bölgesi’nde üç aydır devam eden üretim daralmasının sona erip ermediğini gösterecek. Türkiye açısından ise Avrupa’daki sanayi faaliyetlerinin yeniden güç kazanıp kazanmayacağı, ihracat talebinin geleceği bakımından izlenecek başlıklardan biri olacak.
